1به اشخاص شریر حسادت نورز و آرزو نکن که با آنها دوست شوی،
2زیرا تمام فکر و ذکر آنها این است که به مردم ظلم کنند.
3خانه با حکمت بنا میشود و با فهم استوار میگردد،
4اتاقهایش با دانایی از اسباب نفیس و گرانبها پر میشود.
5آدم دانا و فهمیده از قدرت زیاد برخوردار است و دائم به قدرت خویش میافزاید.
6پیروزی در جنگ بستگی به تدابیر خوب و مشورت زیاد دارد.
7نادان نمیتواند به حکمت دست یابد؛ وقتی موضوع مهمی مورد بحث قرار میگیرد، او حرفی برای گفتن ندارد.
8کسی که دائم نقشههای پلید در سر بپروراند، عاقبت رسوا خواهد شد.
9نقشههای آدم جاهل گناهآلود است و کسی که دیگران را مسخره میکند مورد نفرت همهٔ مردم میباشد.
10اگر نتوانی سختیهای زندگی را تحمل کنی، آدم ضعیفی هستی.
11از نجات دادن کسی که به ناحق به مرگ محکوم شده است کوتاهی نکن.
12نگو که از جریان بیخبر بودهای، زیرا خدایی که جان تو در دست اوست و از دل تو آگاه است، میداند که تو از همه چیز باخبر بودهای. او هر کسی را مطابق اعمالش جزا خواهد داد.
13ای شریر، در کمین خانۀ شخص عادل نباش و منزلی را که او در آن زندگی میکند، تاراج نکن،
14زیرا عادل حتی اگر هفت بار هم بیفتد، باز برخواهد خاست، اما شریران گرفتار بلا شده، سرنگون خواهند شد.
15وقتی دشمنت دچار مصیبتی میشود شادی نکن و هنگامی که میافتد دلشاد نشو،
16زیرا ممکن است خداوند این کار تو را نپسندد و از مجازات او دست بردارد!
17به سبب بدکاران خودت را ناراحت نکن و به آنها حسادت نورز،
18زیرا شخص بدکار آیندهای ندارد و چراغش خاموش خواهد شد.
19پسرم، از خداوند و پادشاه بترس و با کسانی که بر ضد ایشان شورش میکنند همدست نشو،
20کیست که بداند خداوند یا پادشاه چه بلایی بر سر چنین کسان خواهد آورد؟
21قاضی نباید در داوری از کسی طرفداری کند.
22هر که به مجرم بگوید: «تو بیگناهی»، مورد لعنت و نفرت همهٔ مردم واقع خواهد شد،
23ولی آنکه گناهکار را محکوم کند سعادت و برکت نصیبش خواهد گردید.
24جواب صادقانه مانند بوسهٔ دوست دلچسب است.
25اول کسب و کاری داشته باش بعد خانه و خانواده تشکیل بده.
26علیه همسایهٔ خود شهادت دروغ نده و سخنان نادرست دربارهاش بر زبان نیاور.
27نگو: «هر چه بر سرم آورده تلافی خواهم کرد.»
28از کنار مزرعهٔ شخص تنبل و کمعقل گذشتم؛
29همه جا خار روییده بود، علفهای هرز زمین را پوشانده و دیوار مزرعه فرو ریخته بود.
30با دیدن این منظره به فکر فرو رفتم و این درس را آموختم:
31کمی خواب بیشتر، کمی چُرت بیشتر، کمی دست رو دست گذاشتن و استراحت بیشتر،
32و فقر و تنگدستی همچون راهزنی مسلح به سراغ تو خواهد آمد.